Prostaatontsteking = Prostatitis
Dit is een vervelende ontsteking aan de prostaat die gepaard gaat met een branderig gevoel tussen de benen, soms branderig gevoel bij plassen, frequenter plassen, branderig gevoel bij een zaadlozing. Bij vermoeden is het van cruciaal belang de oorzakelijke kiem op te sporen door een kultuur in te zetten van urine en/of een spermastaal, voordat met een behandeling (antibioticumkuur) wordt gestart. Het antibioticum moet voldoende lang in voldoende hoge dosis worden gegeven (minstens 4 weken) omdat anders het risico bestaat op resistente kiemen die tot een chronische prostatitis kunnen leiden. Soms wordt geen kiem gevonden en gaat het om een vervelende – maar ongevaarlijke – “prostatodynie“.
Prostaatvergroting = Benigne Prostaat Hypertrofie (BPH)
Naarmate de man ouder wordt zal de prostaat groeien. De snelheid van de groei en de uiteindelijke afmetingen zijn verschillend van persoon tot persoon en niet bepalend voor de noodzaak tot behandeling. Doordat de prostaat rond het urinekanaal ligt kan hij dit bij vergroting dichtdrukken, waardoor plasproblemen (prostatismeklachten) ontstaan: frequenter plassen, ‘s nachts moeten plassen, onvolledige blaaslediging, persen en/of wachten voor het plassen op gang komt, zwakkere en langer durende straal, soms verlies en extreem een volledige blokkage met volle blaas.
Voor de behandeling van prostatismeklachten beschikt de uroloog over een heel scala aan geneesmiddelen gaande van producten op basis van planten, over alfablokkers tot meer hormonaal actieve producten. Pas wanneer de patiënt er ondanks medicatie niet in slaagt de blaas volledig te ledigen en/of de klachten blijven voortduren, is een heelkundig ingrijpen noodzakelijk. Dit kan meestal langs de plasbuis (TURprostaat); bij zeer grote prostaten kan een prostatectomie langs een buikincisie nodig zijn. Alleen het obstructieve klierweefsel (adenoom) wordt weggenomen, het kapsel blijft om een normale mictie toe te laten.
Een prostaatoperatie beïnvloedt normaal gezien de potentie niet, wel treedt nadien een retrograde ejaculatie (zaadlozing naar de blaas toe) op omdat het afsluiten van de blaashals bij ejaculatie niet meer werkt. De potentie en het orgasme blijven op het niveau als voor de operatie. De continentie wordt hier evenmin negatief door beïnvloed. Na een TURprostaat dienen de jaarlijkse controles op prostaatkanker wel verder te worden nageleefd, want die ontstaat meestal in het prostaatkapsel.
Patiëntenfolder: Download PDF-file (83KB)
Prostaatkanker
Het adenocarcinoom van de prostaat is de meest voorkomende kanker bij Westerse mannen : 1 op 9 à 10 mannen krijgt ermee te maken. De risicoleeftijd begint omstreeks 50 jaar. Er is een familiale voorbeschiktheid, zodat de World Health Organisation aanraadt aan mannen om zich vanaf 50 jaar (vanaf 45 jaar indien prostaatkanker in de familie voorkomt) jaarlijks preventief te laten onderzoeken. Deze urologische onderzoeken bestaan best uit een bloedonderzoek met PSA-bepaling, een rectaal touché, een uroflowmetrie met goed gevulde blaas en een echografie van de blaas en een TRUSProstaat bij Uw Uroloog. Dit laat toe niet alleen prostaatkanker vroegtijdig op te sporen, doch ook andere prostaataandoeningen als BPH tijdig te diagnosticeren en indien nodig gepast te behandelen.
Eens de diagnose wordt vermoed a.d.h.v. bovenstaande screeningonderzoeken, dient een echogeleide prostaatbiopsie uitsluitsel te geven over de aanwezigheid en de localisatie van de tumor. Hierbij wordt weefsel uit de prostaat “weggezogen” en dit wordt dan onder de microscoop onderzocht. Wanneer de diagnose van prostaatkanker is bevestigd, zullen bijkomende “ staging-onderzoeken “ ( Botscintigrafie en CTscan ) eventuele metastasen uitsluiten. De verdere behandeling zal hiervan afhangen.
Blijkt de tumor nog binnen het kapsel van de prostaat te zitten, dan spreekt men van een gelocaliseerd carcinoom en is genezing met een lokale therapie mogelijk. Klassiek zal men bij jongere actieve mannen opteren voor een radicale prostatectomie (operatie waarbij de volledige prostaat en het kapsel worden verwijderd), deze ingreep kan tegenwoordig ook op laparoscopische wijze of door middel van robotchirurgie hetgeen toch een belangrijk voordeel voor de patiënt betekent. Bij oudere mannen, of wanneer zware heelkunde tegenaangewezen is kan men voor radiotherapie (bestraling) kiezen. Recent werden nieuwe minder invasieve behandelingsopties verder uitgewerkt. Het gaat om inwendige bestraling (brachytherapie) waarbij een 100 – 200 radioactieve zaadjes door de huid van het perineum in de prostaat worden gebracht, ofwel HIFU-behandeling (High Intensity Focused Ultrasound) waarbij het prostaattumorweefsel wordt vernietigd door hitte opgewekt door ultrasone golven vanuit een sonde in het rectum.
Wanneer de prostaattumor buiten het prostaatkapsel is gegroeid en uitzaaiingen in de klieren en/of het skelet heeft veroorzaakt, dient een meer algemene therapie te worden ingesteld. Met een hormonale behandeling kan men de tumor voor vele jaren stilleggen. Wanneer hij dan terug actief wordt kan chemotherapie in een aantal gevallen nog voor een tijdelijke controle zorgen en zullen palliatieve maatregelen inspelen op de specifieke klachten van de patiënt om zijn levenskwaliteit te ondersteunen. Gezien prostaatkanker doorgaans en onder therapie zeer langzaam evolueert (zeker naarmate de man ouder is op het moment van de diagnose), zullen slechts weinig patiënten echt aan de ziekte overlijden. Zij zullen een uitgezaaide tumor wel voor de rest van hun leven meedragen en met medicatie onder controle houden. De levensduur (onder behandeling) wordt er vaak niet door beïnvloed, de levenskwaliteit blijft meestal zeer lang behouden. Oudere mannen (> 80 jaar) kunnen vaak conservatief worden gevolgd, pas wanneer de tumor echt actief wordt (plotse PSA-stijging) kan een zo weinig invasief mogelijke behandeling worden overwogen.
Volgens bepaalde wetenschappelijke studies zouden enkele voedingstips helpen in het voorkomen van prostaatkanker. Lees hierover de patiëntenfolder: Download PDF-file (90KB).
