Blaasontsteking of cystitis
Blaasontsteking geeft als voornaamste klachten veelvuldig plassen en meestal een branderig gevoel.
Het komt gemakkelijker voor bij meisjes en vrouwen doordat de korte plasbuis slechts weinig weerstand biedt aan kiemen om binnen te dringen. Een korte antibioticabehandeling en veel drinken volstaan hier meestal. Wanneer de ontsteking meermaals voorkomt is toch een urologisch onderzoek aangeraden om een onderliggende oorzaak uit te sluiten. Het komt vaak voor wanneer het meisje of de jonge vrouw begint met geslachtsgemeenschap (vroeger sprak men van de “ honeymoon cystitis “).
Bij jongens en mannen is een blaasontsteking veel minder frequent (cfr. de gemiddelde afstand tussen de buitenwereld en de blaas) maar wel gevaarlijker omdat de kiemen zich in de prostaat kunnen nestelen en aanleiding geven tot prostatitis. Een blaasontsteking bij een jongen dient dan ook vanaf de eerste episode volledig te worden nagekeken en goed verzorgd met langere en zwaardere antibioticakuren om een goede zuivering van de prostaat te bekomen. Anders komt de infectie sneller en heviger terug, soms met kiemen ongevoelig voor klassieke antibiotica (resistensie) en kan ze ook opstijgen naar de teelballen toe. [Terug naar overzicht]
Lees de patiëntenfolder over cystitis: Download PDF-file (90KB)
Functionele problemen aan de blaas
Deze kunnen leiden tot ofwel onvolledige lediging, ofwel ongewild urineverlies of abnormaal dikwijls plassen. De diagnose wordt gesteld via urodynamische testen. De behandeling is meestal medicamenteus; soms kan een operatie hier een oplossing brengen (vb. bij obstrcutie of bij stressincontinentie). [Terug naar overzicht]
Incontinentie
We onderscheiden 3 vormen van incontinentie :
1. Urge-incontinentie
Urge-incontinentie is de plots optredende dringende behoefte om te plassen, gepaard gaande met urineverlies alvorens men op het toilet geraakt. Medicatie geeft hier vaak de juiste oplossing.
2. Overloop incontinentie
Wanneer door een obstructie van het urinekanaal (vb. door een vergroting van de prostaat, maar soms ook door een slecht ontspannen van de sluitspier) of een falen van de blaasspier, de blaas zich niet meer kan ledigen spreekt men van overloop incontinentie. Bij overmatige vulling gaat de blaas a.h.w. “overlopen“ en toch een kleine hoeveelheid urine ongewild en ongecontroleerd laat ontsnappen. Bij obstructie dient deze te worden opgeheven (vb. prostaatoperatie), de andere oorzaken dienen met geneesmiddelen te worden behandeld, soms door sondage.
3. Stress-incontinentie
Men spreekt over stress-incontinentie wanneer bij druk de sluitspier de urine niet meer kan tegenhouden (vb. plots rechtopkomen, niezen, springen, joggen, lachen, hoesten, inspanning, …). Komt bij mannen soms voor na een prostaatoperatie (meestal voor kanker), of bij vrouwen naar de menopauze toe of na herhaalde bevallingen door verzwakking van de bekkenbodemspieren. Oefenen en stimuleren van de bekkenbodemspieren kan hier een oplossing brengen (kinesitherapie). Indien daarmee onvoldoende succes kan het probleem verholpen worden door het vaginaal inbrengen van een steunbandje (TVT-operatie ); een klassieke blaasopnaaiing wordt nog weinig gedaan. Vnl. voor mannen is er ook nog de mogelijkheid van het implanteren van een kunstmatige sfincter (een kleine manchette rond het urinekanaal die via een klein pompje in de balzak – of in een schaamlip bij een vrouw - kan worden opgeblazen of afgelaten). [Terug naar overzicht]
Bedwateren ( enuresis nocturna )
Enuresis nocturna is het ongecontroleerd verliezen van urine gedurende de nacht. Dit komt voor bij kinderen tot adolescenten en is meestal te wijten aan nog onvolgroeid zijn van het plasmechanisme. Soms ligt de oorzaak in een slechte regulatie van het antidiuretisch hormoon dat er moet voor zorgen dat ‘s nachts minder urine wordt geproduceerd. Bij volwassenen ziet men dit probleem zelden.[Terug naar overzicht]
Lees de patiëntenfolder over urineverlies en bedplassen bij kinderen: Download PDF-file (73KB)
Tumoren
1. Oppervlakkige tumoren of blaaspoliepen
Blaaspoliepen zijn oppervlakkig groeiende tumoren of poliepen die NIET in de spierlaag van de blaas groeien.
De diagnose wordt vaak gesteld naar aanleiding van het vinden van wat bloed in de urine.
De behandeling bestaat uit een endoscopische resectie of TUR blaas. Dit is een kleine kijkoperatie via het urinekanaal. Blaaspoliepen hebben de neiging om terug te keren. Daarom is een zorgvuldige opvolging noodzakelijk met controle cystoscopie en i.g.v. recidief een nieuwe TUR blaas. Blaasinstillaties met verschillenden chemische produkten kunnen het terugkomen van poliepen tegengaan.
Lees de patiëntenfolder over kijkoperaties bij blaaspoliepen: Download PDF-file (75KB)
2. Invasieve tumoren
Dit zijn blaastumoren die in de spierlaag van de blaas groeien.
Hier is voor de behandeling een (soms gedeeltelijke, maar meestal volledige) wegname van de blaas noodzakelijk vóór de tumor uitzaait naar andere organen. Soms is radiotherapie (bestraling) en/of chemotherapie aangewezen om de tumor onder controle te krijgen. Bij wegname wordt een nieuwe blaas gemaakt met darmweefsel die ofwel via de natuurlijke plasbuis uitmondt ofwel via een stoma aan de huid. [Terug naar overzicht]
Blaasstenen
Ook in de blaas kunnen stenen zich vormen, soms van meerdere cm diameter. Zij kunnen aanleiding geven tot het plots onderbreken van de urinestraal.
De behandeling bestaat uit een endoscopische of operatieve verwijdering. Meestal is obstructie door de prostaat de oorzaak en dient ook deze behandeld. [Terug naar overzicht]
